Geheimen van het Al-Zmij-seizoen: Rituelen van ‘voeten kussen’ zorgen voor ophef in de buitenwijken van Tanger

Erfgoed dat vragen oproept: wat zit er achter de rituelen van het Al-Zmij-seizoen?

Diep in de dorpen rondom Tanger, specifiek in de regio Al-Zmij, komen elk jaar gewoonten en rituelen naar voren die geworteld zijn in de volksgeschiedenis van de streek. Wat echter opvalt aan het huidige ‘Al-Zmij-seizoen’ is de toename van het debat over bepaalde praktijken die door sommigen als ‘vreemd’ worden beschouwd en die de bekende religieuze en sociale normen overschrijden, met name het ritueel van het voeten kussen.

Ceremonies van loyaliteit en verering in het hart van de stam

Volgens de bewoners van de regio vormen deze rituelen een integraal onderdeel van het spirituele erfgoed dat de volgelingen verbindt met de ‘Zaouia’ of met figuren met een hoge symbolische status. De aanwezigen zien in het voeten kussen een uiting van absolute nederigheid en verering, terwijl waarnemers en maatschappelijke actoren van mening zijn dat dit gedrag het voortbestaan van loyaliteitspatronen weerspiegelt die in de hedendaagse Marokkaanse publieke ruimte veel stof doen opwaaien.

De evenementen van het Al-Zmij-seizoen trekken grote aantallen bezoekers uit verschillende regio’s, waarbij ‘Baraka’ (zegen) zich vermengt met feestelijke rituelen. Niettemin heeft het verschijnen van ongebruikelijke praktijken geleid tot verdeelde meningen, variërend van degenen die het zien als ‘vrijheid van uitoefening van traditionele riten’ tot degenen die het beschouwen als ‘vreemde verschijnselen die in strijd zijn met de menselijke waardigheid’.

Sociologische blik: authentieke gewoonten of vervorming?

Onderzoekers in de Marokkaanse antropologie zijn van mening dat dergelijke seizoenen een uitlaatklep vormen voor de landelijke identiteit, maar rituelen zoals het voeten kussen werpen altijd een vraagstuk op op het gebied van mensenrechten en intellectuele kritiek. Experts benadrukken dat deze praktijken vaak een vruchtbare bodem vinden in gebieden met een sterke verbondenheid met soefi-ordes, waar volksgeloof vermengd raakt met overgeleverde tradities, wat het moeilijk maakt om het ‘heilige’ te scheiden van het ‘sociaal geërfde’.

Tussen individuele vrijheid en kritiek op traditionele praktijken

De kwestie van het Al-Zmij-seizoen blijft aanwezig in digitale en sociale debatten in de regio Tanger-Tétouan-Al Hoceïma. Terwijl de organisatoren volhouden dat de rituelen plaatsvinden met volledige instemming van alle betrokkenen, eisen activisten dat deze praktijken worden herzien, omdat ze het imago van het Marokkaanse volkserfgoed zouden kunnen schaden. Dit jaarlijkse seizoen blijft een levend laboratorium voor de studie van de strijd tussen moderniteit en traditie in de landelijke samenleving aan de rand van Tanger.